Bước vào khủng hoảng kinh tế chung do dịch Covid-19 mang lại, gói hỗ trợ của chính phủ nhanh chóng ra đời để hỗ trợ cho các trường hợp đặc biệt và cho lao động bị dừng hợp đồng do doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
Bạn có thể thở phào với chính sách này. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, tại sao lại là minh bị dừng lại, mà không phải là những người đồng nghiệp khác?
Vì sao ‘bạn’ bị thay thế còn ‘họ’ thì không?
Trong cuốn Nhân sự cốt cán, Seth Godin đã đưa ra bức tranh về thị trường lao động, dù có thể đã cũ so với thực tế hiện nay, nhưng cốt lõi – bản chất phân biệt giữa nhân sự máy móc và nhân sự không thể thay thế vẫn còn đúng cho đến thực tại.
Xuyên suốt cuốn sách, tác giả giải thích về sự rập khuôn trong mọi hệ thống giáo dục và quản trị đã bào mòn các thế hệ nhân sự như thế nào. Tất cả những gì gọi là hệ thống, quy trình, luật lệ… được đưa ra khiến đa số nhân sự qua nhiều thập kỷ, có khi là cha truyền con nối, đều mặc định hiểu rằng chỉ cần họ ‘tuân thủ’ mọi thứ, sếp sẽ tự khắc hoàn thành mọi hứa hẹn.
Nhưng thực tế, bản chất mọi chuyện không hẳn thế.
Bản năng của người sử dụng lao động là sẽ luôn tìm kiếm những phương án thay thế tốt hơn với chi phí rẻ hơn để tối ưu lợi nhuận. Nếu bạn nghĩ nhiệm vụ của bạn đơn thuần là ‘tuân thủ’ đúng quy trình để tạo ra các kết quả sếp đặt ra từ trước thì khả năng bạn bị thay thế là vô cùng cao. Bởi việc ‘tuân thủ’ đúng một quy trình có sẵn là điều có thể đào tạo được dễ dàng, nhất là với những nhân sự trẻ hơn bạn, trí óc đang còn minh mẫn hơn bạn, có nhiều thời gian cho doanh nghiệp hơn bạn, chưa bị vướng bận bất cứ điều gì.
Vậy nên, để không dễ dàng bị thay thế, bạn cần chặn đứng bản năng trên của người sử dụng lao động, biến mình thành một nhân tố nòng cốt, khó lòng có phương án thay thế tốt hơn, và từ đó bàn có quyền đàm phán để chi phí không còn rẻ hơn.
Và đó cũng là điểm mấu chốt bạn cần thay đổi để ‘hùng mạnh hơn sau khủng hoảng’ cho chính bản thân mình.
Nhân sự nòng cốt là gì?
Lý thuyết thì là như vậy. Nhưng làm thế nào để bạn làm được điều đó?
Trước hết, bạn sẽ cần hiểu ‘nhân sự nòng cốt’ là gì?
Đơn giản, họ là những người không thể thay thế trong một đơn vị. Thiếu họ, doanh nghiệp không biết phải tuyển ngay ai vào để lấp vị trí đó mà vẫn đạt được kết quả đang có. Thiếu họ, bộ máy của doanh nghiệp có nguy cơ bị tê liệt một phần hay toàn phần vì họ nắm trong tay những bí mật kĩ năng nghề nghiệp ăn sâu vào bản năng, không phải cứ đào tạo là có được. Họ là mối nguy cơ cho những người sử dụng lao động vì giờ đây người sử dụng lao động phải lệ thuộc vào họ chứ không như bạn đang phải lệ thuộc vào người sử dụng lao động vì miếng cơm manh áo hằng ngày.
Vậy, làm thế nào để trở thành người không-thể-thay-thế?
Để trở thành người không-thể-thay-thế, bạn cần thay đổi tư duy, vượt qua định kiến về việc ‘tuân thủ’ quy trình.
Dĩ nhiên, nhân sự nòng cốt không phải những kẻ phá bình. Họ vẫn tuân theo mọi quy trình, luật lệ vốn có của doanh nghiệp, thậm chí còn thực hiện nhanh và xuất sắc hơn hẳn bạn. Không phải họ trẻ hơn, tư duy nhanh nhạy hơn, thông minh hơn hay ưu việt gì hơn bạn. Đơn giản là họ không có tư duy ‘tuân thủ’ như bạn vẫn nghĩ.
Nhân sự cốt lõi nhìn vào mục tiêu cuối cùng sếp muốn đạt được, có phân tích, đánh giá mục tiêu và quy trình trước khi thực hiện. Họ sẽ không răm rắp đi theo một đường mòn có sẵn nếu đã nhìn ra một đại lộ thông thoáng và hiệu quả hơn. Họ ‘tuân thủ’ quy trình một cách linh động, không máy móc, đặt tư duy và cảm xúc của mình vào từng khâu để có góc nhìn đa chiều hơn là một chiều chỉ đạo của sếp. Họ nhận ra mọi lỗ hổng trong quy trình và sẵn sàng kiến nghị thay đổi điều đó với cấp trên. Dù được chấp thuận hay không, sự ‘cảnh báo’ của họ cũng là một sự khác biệt đáng kể khiến họ trở thành nhân tố không-thể-thiếu.
Nhân sự nòng cốt sẽ không ngừng phát triển. Kĩ năng. Tư duy. Năng lực cải tiến. Năng lực tiếp thu cái mới. Năng lực sáng tạo. Họ hoạt động không dựa trên bản ‘mô tả công việc’, mà dựa trên đam mê của bản thân, mong muốn của bản thân khi phát triển bên trong doanh nghiệp. Mong muốn đó có thể trùng với định hướng của sếp, có thể không liên quan gì tới mục tiêu của cấp trên, nhưng sẽ là kim chỉ nam để họ luôn biết mình là ai và cần phải làm gì để trở thành nhân tố độc nhất không thể thay thế trong doanh nghiệp. Họ hiểu rõ giá trị của chính mình và biết giá trị đó đang cài vào phần cốt lõi nào của doanh nghiệp, mà chỉ cần rút ra, doanh nghiệp sẽ có vấn đề.
Các sếp có thể sẽ không thích điều này. Đôi khi bạn cũng sẽ không thích điều này vì nó sẽ khiến bạn bị khoá chặt với doanh nghiệp và nhiều khi muốn nghỉ cũng không được vì không có ai thay thế. Nhưng nếu đang trong tình huống cần một vị trí vững chắc và hùng mạnh hơn sau cuộc khủng hoảng chung này, có lẽ bạn sẽ cân nhắc thay đổi bản thân toàn diện để trở thành một nhân sự không-thể-thay-thế.
HN21520
– J –
Share this:
Le Di 