Chuyện chòm xóm

“Nhà đấy sốt xuất huyết rồi!”

“Ôi thấy bác cháu bế nhau đi viện sáng nay đấy!”

“Chết chưa chứ lại…”

Tiếng xì xào làm xôn xao cả con hẻm nhỏ của một khu tập thể cũ giữa lòng thủ đô. Tôi lẳng lặng kéo tấm rèm cuốn trong che cửa ra vào xuống để tránh tiếp xúc tối đa với “nhà” vừa bị “sốt xuất huyết” đó.

Là cô hàng xóm mới, hay đúng hơn chúng tôi mới được gọi là hàng xóm mới của cô, khi mà cả gia đình vừa mới chuyển đến ở được nửa năm. Một căn hộ mới tinh tươm, nội thất hiện đại theo lối tối giản đang thịnh hành, ẩn mình trong lòng một khu tập thể cấp bốn cũ mèm được cất móng hình như từ sau giải phóng. Chúng tôi chuyển đến nhờ một cơ duyên, nửa ưng nửa không, nhưng dù sao cũng là tổ ấm chính thức đầu tiên sau hai năm thuê trọ, khi mà đứa lớn đã đến tuổi đi trường, còn đứa bé thì chuẩn bị chào đời.

Rèm vừa thả xuống xong thì bà nội đi chợ về. Ngày nào cũng vậy, dáng vẻ tất tả đi từ cửa sau vào, tay xách đồ, tay cởi mũ áo, rồi lại lật đật chạy về phía tủ lạnh chia đồ, rồi thoắt cái đã thấy bà ở bếp để sơ chế một vài thứ cần thiết. Thấy tôi thả rèm, bà hỏi ngay:

“Làm sao đấy? Mở ra cho thoáng!”

“Bên kia cô sốt xuất huyết rồi, thấy bảo con bé cháu đưa đi viện. Mà hình như nhập viện luôn rồi mẹ ạ.”

“Chết dở nhờ…”

Bà thở dài, lắc đầu rồi vào bếp làm bữa sáng. Tôi cũng đủng đỉnh kiểm tra em bé, dọn dẹp chiến trường buổi sáng sau khi giao đứa lớn cho ông ngoại đưa đi học.

Một vài tiếng ho cất lên từ phía căn hộ tối om nhà cô hàng xóm, căn hộ chắn ngay trước lối ra đến đầu hẻm mà tôi thường tả vui với chúng bạn rằng “Nhà tao phải đi xuyên qua nhà hàng xóm mới ra đến được đường…”

Mẹ tôi đặt đũa cơm sáng xuống, lật đật chạy ra cửa gọi với:

“Ô chị ở nhà à? Sao bảo nhập viện rồi?”

Một giọng thều thào khàn khàn đáp lại mẹ tôi:

“Ôi dồi đang nằm còng queo đây. Viện viếc gì!”

“Thế người thế nào rồi? Có sốt lắm không? Sáng giờ ăn uống gì chưa?”

Không thấy cô đáp lại. Mẹ tôi kéo rèm, mở cửa chạy sang, không quên đeo khẩu trang, bật đèn vào hỏi thăm.

*

“Ốm còng queo nằm trên giường rồi, sốt cao lắm, thấy có nồi cháo bên bếp, chồng con chả thấy đâu, cháu chắt thì đi làm, rõ khổ.”, mẹ tôi quay trở về, vừa đi vừa lắc đầu than thở.

“Thế mà nãy con lại nghe là nhập viện, đang còn nghĩ xem sao sốt xuất huyết lại bị giữ lại, ra là cô nằm ở nhà. Mà sốt thế, không biết thuốc thang gì chưa nhờ?”

“Ai biết được bả?”

Nói rồi hai mẹ con lại tập trung vào bữa sáng. Nhà bên vẫn thi thoảng lại có tiếng khò khè.

*

“Đâu rồi, đâu rồi?”

Tiếng mẹ tôi cất lên từ đâu đó rồi loáng cái đã thấy bà lại tay xách nách mang một đùm tía tô to với mấy củ hành tây, lật đật chạy sang nhà hàng xóm, trong sự ngơ ngác của tôi khi vừa dỗ con xong và bước từ phòng ra.

“Đây, em mua về rồi này! Để đun cho nồi nước mà uống thay điện giải. Nhà có oresol chưa? Phải uống thay nước lọc cho đỡ sốt đi. Cháo có ăn thêm không em múc?…”

Đại khái là tràng hỏi thăm một chiều đó rất dài, còn tôi cũng chỉ nghe được bập bõm từ xa nhiêu bấy chữ. Cũng chả rõ hai bà còn nói gì với nhau nữa, chỉ biết non nửa buổi sáng hôm đó, mẹ tôi chạy ra chạy vào căn bếp nhà hàng xóm và quanh quẩn với cô cả buổi.

*

Đám thanh niên chúng tôi vốn quen ở nhà ống hay trong các căn hộ chung cứ khép kín, có phân tách rõ ràng với nhà hàng xóm, nên hai tiếng “hàng xóm” chỉ thường được hiểu đơn giản là những người mà khi ra khỏi cổng nếu có nhìn thấy thì gật đầu chào nhau hay hỏi han đôi câu cho có lệ, không hơn. Ngày mới chuyển tới căn hộ này với cửa trước mở ra là đi thẳng vào nhà hàng xóm theo đúng nghĩa đen, cửa sau nối ra một con hẻm hẹp dài chỉ vừa lách một chiếc xe máy, định nghĩa về “hàng xóm” cũng đột nhiên khiến tôi bối rối đôi phần. Sự riêng tư là thứ gì đó xa xỉ. Đời sống của những năm một nghìn chín trăm hồi ấy dường như vẫn còn bám rễ quá sâu ở nơi đây, bất chấp bên ngoài kia đã hiện đại hóa đến đâu. Quá lâu rồi tôi mới được chứng kiến cảnh người ta cầm bơ đi xin nhau gạo hay mang bát đến xin ít mẻ về nấu cơm hoặc ới xuyên cửa một tiếng để xin nhau ít mắm moi chỉ cần đủ chấm… những câu chuyện tưởng chừng như chỉ còn trong sách vở.

Thế nên, khi thấy mẹ tôi cứ thế tự chạy sang chăm cô hàng xóm, chính tôi cũng cảm thấy hơi ngỡ ngàng. Một phần là vì lâu lắm rồi mới được tận mắt chứng kiến cảnh tình làng nghĩa xóm tưởng như đã thất truyền ở nơi phố thị. Một phần là vì chính mẹ tôi.

Tính bà thương người thì ai cũng biết, nhưng thương đến người chưa thân thiết như cô thì tôi cũng tương đối bất ngờ. Thường ngày, bà khá ít tiếp xúc với cô, ít hỏi han, ít chuyện trò, nhất là sau vài lần mách nước mấy chuyện sức khỏe với bếp núc mà cô thường là nghe xong gật gù rồi bỏ ngoài tai. Hẳn rồi, bà cũng giống như bao bà mẹ khác, dù tính cách có hiện đại thế nào thì vẫn còn đâu đó chút tham sân si tiểu tiết kiểu đàn bà. Thế nên, khi nghe bà nói câu “Ai biết được bả?”, tôi đã tưởng mọi chuyện chỉ dừng lại ở đó. Ấy vậy mà…

*

Nồi nước lá sôi tỏa hương lan sang cả hai nhà. Mẹ tôi múc cho cô một cốc đặt đầu giường, dặn để nguội tí rồi uống, lấy chiếc bình sữa cũ có vạch chia đưa cô để pha oresol cho chuẩn, dặn dò đủ kiểu, thi thoảng lại ngó qua xem tình hình cô ra sao. Tự dưng thấy ấm nồng tình nghĩa.

*

“Mẹ sao rồi con?” – tiếng mẹ chồng tôi lại vang lên bên căn bếp, nói với qua nhà hàng xóm, chắc là hỏi cậu con trai cô. – “Uống hết nước lá chưa?”

“Thấy mẹ cháu bảo khó uống cô ạ. Được vài ba cốc thôi.”

“Ôi giời phải uống đi mới khỏi được chứ! Không thì uống nhiều oresol vào. Mua nước dừa đi nữa.”

“Dạ vâng…”

Câu chuyện tưởng như dừng lại cùng cái lắc đầu ngao ngán của bà.

*

“Đâu rồi? Ốm đau thế nào nào?” – tiếng ai đó vừa tới, có lẽ đang hỏi cô hàng xóm nhà tôi.

“Ôi dào. Sốt lắm.”

“Sốt thì vào viện truyền đi. Nằm đấy bao giờ mới khỏi!”

Có bấy rồi không gian lại chìm trong im lặng. Lát sau cô lạch cạch đi ra, thấy bảo lại đi truyền.

*

“Cô đi truyền rồi mẹ ạ, chả chịu uống điện giải mấy.” – tôi tiện miệng nói trong bữa trưa hôm ấy chỉ có hai mẹ con.

“Ôi giời. Truyền chiếc gì cho tốn ra. Có nhanh khỏi hơn đâu.” – bà lắc đầu thở dài.

*

“Chị về rồi đấy à? Sang đây em cho cái này. Đây, mang bát sang đây.”

Bà vừa nói vừa lật đật đảo lại nồi cà ri lúc trưa khi thấy cô mới đi truyền về.

“Ừ đâu đâu. Cho cái gì.”

“Thôi để em mang sang. Nhà con nít không.”

“Khổ. Nhà chẳng có ai. Còn đi truyền. Em thấy chắc chẳng ai nấu cho nên em phần lại đây. Chị ăn với bánh mỳ cũng được.”

“Ừ. Sáng cũng nhờ người nấu cháo rồi. Mà ú ụ. Không ăn nổi.”

“Chị sốt xuất huyết thì ăn gì chả đắng với không ngon. Chịu khó vài hôm.”

*

Những thăm nom thường nhật vẫn diễn ra sau đó nhiều ngày. Dù những gì mẹ tôi khuyên cô gần như đều không làm, mà chỉ chăm chăm vào viện. Bà về nhiều lúc cũng nói giọng tự ái, nhưng rồi hôm sau vẫn chạy qua thăm hỏi như chưa có chuyện gì.

Kể mà phải đám thanh niên chúng tôi, chắc chỉ được đôi ba câu hỏi thăm cho có lệ. Những thế hệ đi trước thật lạ chính những lúc như thế này. Tưởng cổ mà không cổ. Tưởng cũ mà chẳng cũ. Có khi riêng mặt này lại còn tân tiến hơn mấy đứa cả ngày lo thiệt thòi như tụi tôi.

*

“Nay khỏi hẳn chưa? Xuất viện chưa?”

“Rồi. Trộm vía cũng nhanh.”

“Mà mấy hôm chị ốm, mấy mụ hay xuống buôn chả thấy đâu nhờ?”

“Ờ. Chắc chúng nó sợ lây.”

“Đấy! Có thế rồi chị mới biết!”

“Ừ, đấy! Cũng may là có ấy.”

Những ngày đi trốn…

Có lẽ là chẵn 3 năm kể từ ngày tôi lựa chọn dừng chân tại một bến đỗ an toàn cho riêng mình và thử nghiệm một cuộc sống mới mà trước đó tôi hằng ao ước. Cứ thế, từng biến cố kéo tôi đi ngày một xa điểm bắt đầu để khi nhìn lại thấy mình đã trưởng thành hơn bao nhiêu, tự tin hơn bao nhiêu và lãi được nhiều bao nhiêu.

Tôi gần như biến mất trên các nền tảng mạng xã hội, nơi mà người ta vẫn chen nhau lên để khẳng định bản thân và tìm kiếm hào quang trong chốc lát. Có chăng, chỉ còn một vài dòng cập nhật các dấu mốc quan trọng để sau này có cái mà nhớ về, dĩ nhiên là với điều kiện các nền tảng này còn trụ lại đước tới lúc “sau này”.

Những ngày này, nếu nói tôi không phải là tôi có lẽ là cũng đúng. Hay có chăng, tôi được là một phiên bản nâng cấp của chính tôi được trui rèn trong một môi trường có thể gọi là khắt khe. Có lúc, tôi tự ti. Có lúc, tôi thấy mình vô dụng. Có lúc, tôi cảm tưởng như những năm tồn tại vừa rồi mình chẳng có gì.

Cái người cần thì tôi không có.
Cái tôi có thì người không cần.

Cứ thế, đôi khi tôi lạc lối trong như suy tư trầm mặc chẳng muốn than thở với ai. Tôi chỉ biết nén lại, dặn lòng dù có ra sao cũng không được đánh mất giá trị của bản thân. Tôi từng đứng vững trên chính đôi chân mình. Tôi sẽ vẫn tiếp tục đứng vững mặc kệ mọi thước đo đặt lên mình… cùng với những gì tôi đang có.

Trái ngọt đang đến dần từng ngày, dù chẳng thể nói là trọn vẹn. Tôi vẫn từng bước âm thầm tự kiên định bản thân, tự làm mình vững vàng hơn mỗi ngày. Tôi chẳng kể cho ai, cũng chẳng có thời gian kể cho ai. Việc chứng minh đúng sai chẳng thể nằm ở đôi ba câu buôn chuyện. Quan trọng là kết quả. Quan trọng là tôi không đánh mất chính mình.

Những ngày này, tốc độ trưởng thành và phát triển các kỹ năng còn khuyết trong tôi diễn ra nhanh chóng. Tâm trí tôi lớn hơn mỗi ngày. Sự trầm lắng trong tôi cũng sâu hơn từng lúc. Dĩ nhiên, tôi chẳng thể đánh mất sự tươi tỉnh bên ngoài và vẻ lông bông có phần ngờ nghệch. Thánh nhân đãi kẻ khù khờ. Tôi cũng chỉ muốn an phận làm ngu dân để hưởng thái bình. Điều này đúng với mọi tập hợp cá thể loài người từ nhỏ đến lớn.

Những ngày này, có những lúc tâm tôi khởi lên cơn thịnh nộ vì những gì tôi đang cố gắng làm không ai hiểu, rồi đến khi tất cả vỡ lẽ và tán dương thì tôi lại chẳng còn hứng thú nhận thành quả nữa. Bởi có chăng, tôi lại đang mải nỗ lực vì một điều khác nữa mà không ai đang hiểu.

Tôi vẫn đang đặt thế giới của mình ở bên lề, giữ thế giới hiện tại ở một chiều không gian riêng, chẳng để có điểm giao thoa. Những con đường thú vị tôi từng đi và muốn đi rồi sẽ đến lúc có thêm một vài bước chân của hiện tại song hành cùng. Vấn đề chỉ nằm ở thời gian và sự kiên định nơi tôi.

Những ngày này, chỉ cần một chút khinh suất, mọi thứ sẽ nhanh chóng trật khỏi đường ray. Chỉ cần tâm tôi khởi lên một chút vị kỷ, tất cả trái ngọt sẽ héo khô rồi tàn lụi. Tôi không quên mình là ai nhưng cũng không nên cố gắng chứng tỏ mình là ai. Vô nghĩa. Việc định danh sẽ gắn theo quá nhiều thứ “tưởng” để mà thất vọng hay trách móc. Tốt nhất thì tôi cứ chẳng có gì.

Những ngày này thời gian trôi chậm rãi. Đôi nét giống như 10 năm về trước ở một thị trấn nhỏ xa xôi. Tôi lạc vào thung lũng của những nơi hợp để lưu thành hoài niệm. Sống một nhịp sống khác lạ. Trải một nhịp đời khác thường. Những thế giới mà tôi có thể hoàn toàn tách hẳn sang một dòng thời gian vĩnh hằng khác để mà lưu giữ.

Cơn mơ này có chăng sẽ dừng lại? Hay rồi tôi sẽ kiên định đi tiếp đến điểm giao thoa tôi hằng mong. Có lẽ sớm thôi. Bởi sân si thì không như tham thì luôn có. Tham vui. Tham yên. Tham yêu. Tham lặng. Tham một đời giác ngộ thật sâu.

HN, 221122
– J –

Ai đúng, ai sai?

– Này, sao mày có thể sống một cuộc sống như thế nhờ? Tao thật không cam tâm ấy. Tao còn quá nhiều thứ muốn làm, mà xã hội thì… mày thấy đấy.

– Ừ thì, dạo này tao đơn giản lắm. Sống vui vẻ thoải mái là được.

– Vấn đề là tao không đóng kịch được!

Câu chuyện dừng lại trong sự im lặng của tôi cùng một cái nhoẻn cười. Có lẽ nhỏ nghĩ tôi hèn thật. Có lẽ trong mắt nhỏ, mọi sự nhún nhường nơi tôi đều được quy chụp về việc đánh mất chính mình.

Từng có lúc, tôi cũng băn khoăn liệu việc tôi im lặng, việc tôi bỏ qua những điều bình thường mọi người cho là chướng tai gai mắt, việc tôi không quá để tâm đến những tổn hại người khác gây ra cho mình… là tôi đang thật sự thiệt thòi hay không? Hay như việc tôi luôn có thể mỉm cười và bình tĩnh trước những người tôi thực sự không ưa liệu có phải là tôi đang giả tạo hay không? Rồi việc tôi sẵn sàng buông bỏ là tôi đang tự giải thoát cho chính mình hay chỉ đơn giản là đang hèn thật, đang trốn tránh thật?

Không ít lần tôi tự chất vấn mình những câu hỏi như thế. Không ít lần tôi vô tình rơi vào trạng thái trầm cảm nhẹ khi một chút mặc cảm trỗi dậy từ sâu thẳm bên trong. Hẳn rồi, tôi chẳng phải vĩ nhân gì mà tự tin với sự trung dung của mình cả. Tôi cũng chỉ là một người bình thường như bao người khác.

Thế nhưng, nếu xét mọi thứ trên một cục diện chung, tôi lại chưa từng bao giờ hối hận về những lựa chọn của mình.

Giữa việc cố chấp chạy theo ý niệm về tình yêu, về cuộc sống hôn nhân lý tưởng, tôi chọn một cuộc sống bình dị bên một người tốt được gia đình tôi yêu quý. Tôi vẫn thường vỗ vai đám bạn độc thân mà nói rằng, ít nhiều gì thì người sinh ra và chăm sóc mình trưởng thành sẽ là người hiểu mình cần gì. So với việc ở cạnh người mình yêu sống chết nhưng gia đình thì lạnh nhạt thì thử mở lòng với một người bình thường có tâm tính tốt, đã được thông qua kiểm duyệt cấp cao, mang tới tỷ lệ thành công bền vững hơn sự bồng bột của tôi ngày trẻ.

Giữa việc giành phần thắng tuyệt đối trong một cuộc tranh luận rồi dẫn tới không khí căng thẳng kéo dài một thời gian sau đó, người thua chẳng vui, người thắng ắt cũng vui không nổi, việc lùi một bước của tôi khi ấy thực ra cũng chẳng nề hà gì. Cảm xúc và kí ức là thứ duy nhất chúng ta mang theo được mãi trong quãng đời nhân thế, chẳng có lí do gì tôi lại lựa chọn mang theo cảm xúc tiêu cực và kí ức không vui bên mình suốt vài chục năm. Như vậy mới là không đáng.

Giữa việc mải mê chứng minh mình đúng, chứng minh lý tưởng, hoài bão của mình rồi để gia đình, để những người thực sự quan tâm mình lại phía sau, chắc chắn tôi sẽ không đánh đổi kiểu như vậy. Suy cho cùng, người thực sự quan tâm mình trên thế gian này vốn đã hiếm. Bạn có thể quen biết cả trăm người, được cả triệu người ngưỡng mộ, nhưng rồi cũng chỉ có vài ba người thực sự quan tâm bạn, thực sự sẵn sàng hi sinh chăm sóc bạn. Có thể là gia đình, có thể là bạn hữu, nhưng chắc chắn chỉ là số nhỏ trong mọi mối quan hệ xã hội của bạn. Đó mới là điều bạn cần trân quý chứ không phải sự cố chấp với lý tưởng riêng kia. Dĩ nhiên, tôi không nói bạn phải từ bỏ. Người thực sự quan tâm bạn cũng không muốn bạn từ bỏ. Chỉ là, chính bạn sẽ cần luôn tự vấn bản thân mình, liệu mình có đang bỏ rơi những người quan trọng nhất đời mình chỉ để đi chứng minh hoài bão của bạn không sai hay không. Chẳng ai có thể chờ đợi bạn mãi mãi. Đến khi thực hiện được lý tưởng, hoàn thành được hoài bão, bạn chợt nhận ra tất cả những người từng thực sự quan tâm bạn đã không còn bên cạnh bạn nữa… rồi sẽ ra sao?

Tính ra đến cuối cùng, tôi vẫn luôn ưu tiên lựa chọn niềm vui. Không phải niềm vui cho riêng tôi, mà là niềm vui chung nhiều nhất có thể cho tất cả mọi người. Tôi không thoải mái khi sống trong bầu không khí mà mọi người xung quanh đều không vui vẻ gì. Vậy nên, việc thiệt thòi một chút của tôi để đổi lấy không gian sống an yên, thoải mái chắc chắn sẽ dễ chịu hơn nhiều. Dĩ nhiên, bạn còn có nhiều lựa chọn khác. Tìm đến nhóm người có thể đồng cảm với bạn, không quan trọng họ thân hay sơ. Tự tạo dựng cuộc sống một mình với vô vàn công cụ dịch vụ hỗ trợ khiến đời sống của bạn tiện ích hơn mà không cần nhờ tới ai. Miễn bạn cảm thấy ổn với cuộc sống như vậy suốt phần đời còn lại. Có điều, sau nhiều năm dài quan sát, tôi chưa từng thấy ai sống giữa công chúng, được ngưỡng mộ, nhưng không ai thực sự quan tâm; chưa thấy ai lủi thủi một mình không cần ai bầu bạn… mà có cuộc sống thoải mái hay hạnh phúc cả. Đa số sẽ chìm trong chấp niệm, toan tính, ganh đua với đời, với người. Đa số họ… không thể ngừng lo âu.

Bạn thân mến, nếu đổi lại là bạn, bạn sẽ chọn gì?

Yêu thương, cảm thông và thấu hiểu

“Khi đủ thấu hiểu, bạn sẽ thấy cảm thông rồi từ đó yêu thương nhiều hơn.”, tôi đã thực hành liên tục tâm niệm này trong suốt 5 năm qua và thực sự cảm thấy biết ơn vì mình đã luôn đi theo tôn chỉ đó. Mới nghe qua, có thể bạn sẽ thấy dường như tôi đang hơi dễ dãi với tất cả mọi thứ xung quanh. Thế nhưng, chỉ khi thực sự trải nghiệm điều này, bạn mới có thể cảm thấy những nhẹ nhõm, hân hoan trong tâm trí và mới thực sự hiểu câu tôi vừa nói.

Đó là những lần tôi bị mắng té tát bởi một lỗi nhỏ nào đó tôi còn chẳng nhớ mình từng làm. Trí nhớ ngắn hạn của tôi không cho phép tôi lưu trữ quá nhiều dữ kiện trong đầu nên những việc thường ngày ít quan trọng với tôi sẽ “được quên” ngay sau khi làm. Dĩ nhiên, không phải kiểu xoá hẳn, tôi vẫn nhớ mình từng làm điều đó, chỉ không nhớ chính xác mình đã làm như thế nào hay các tiểu tiết khác xoay quanh việc đó ra sao. Nhưng, với nhiêu đó dữ liệu trong đầu, tôi vẫn có thể phản kháng, biện minh cho chính mình rằng tôi không làm, hoặc tôi vì lý do nào đó đã làm nhầm, hoặc việc đó quá nhỏ để bị lôi ra phàn nàn và ai cũng có thể mắc lỗi tương tự, kể cả người vừa trách mắng tôi. Tuy nhiên, nếu để ý, bạn sẽ thấy, mọi cuộc tranh luận kiểu đó đều sẽ chìm vào im lặng, thứ im lặng đáng sợ kéo dài vài tiếng sau đó, làm không khí như đặc quánh lại, khiến tâm trạng của bạn trùng xuống đầy ngao ngán.

Vậy, hãy lật sang một trang khác và viết lại câu chuyện này. Đúng rồi. Chuyện tôi bị mắng và kể cả là tôi biết mình bị mắng oan. Câu hỏi đầu tiên thường trực trong đầu tôi sẽ là: “Vì sao người ta lại nổi nóng với mình?”. Bạn biết đấy, mỗi khi bạn tức giận cũng vậy thôi. Bạn sẽ nhằm ngay vào thứ khiến bạn ngứa mắt gần nhất và nói dăm ba câu nặng nhẹ với khổ chủ khi ấy cho bõ cơn tăng xông đang diễn ra. Vì sao bạn tức giận ư? Có thể chẳng vì người bị mắng kia. Có thể bạn đang mệt mỏi, buồn bực vì một điều nào đó khác và cần được giải toả. Có thể bạn đang gặp áp lực ở đâu đó, chẳng thể trút đi đâu. Và còn vô vàn các lý do trên trời dưới biển khác, kể cả chuyện giận cá chém thớt hay chuyện bản tính của người mắng bạn chẳng hạn. Và ngay khi tôi mờ mờ nhận ra được lý do vì sao tôi lại trở thành đối tượng bị mắng, vì sao người mắng tôi lại trở nên bực bội với tôi, mọi chuyện hoàn toàn được giải quyết.

Nếu lý do nằm ở tôi, hẳn rồi, tôi sẽ xin lỗi.

Nếu lý do nằm ở phía đối phương, tôi sẽ thực hành bước tiếp theo, cảm thông. Tôi thông cảm cho họ, thông cảm cho những lý do cá nhân khiến họ trở nên bực bội và vô tình hay cố ý trút cơn bực đó vào tôi.

Nếu lý do quá vô lý, tôi sẽ giải thích lại cho họ, nhưng sẽ chỉ nói một lần duy nhất và không đôi co lại. Tôi không cần chiến thắng trong cuộc tranh luận. Tôi chỉ cần họ nghe được thông tin từ phía tôi. Vậy là đủ. Bởi khi cơn giận qua đi, những gì tôi nói vẫn nằm ở đó, còn họ thì sẽ đủ bình tĩnh hơn để nhận ra mình đã từng vô lý, và không còn chiến tranh lạnh với tôi nữa. Tôi không trách móc, nhưng cũng không vồn vã làm hoà. Đơn giản là, tôi không sai hẳn, nhưng cũng không đúng hẳn. Việc tôi xuất hiện trước cơn thịnh nộ của họ đã là không đúng. Và việc tôi từng làm gì đó khiến họ có thể biến nó thành cái cớ để họ tức tôi cũng là sai ở tôi một phần. Thế nên, tôi sẽ không đưa mối quan hệ vào bế tắc chỉ vì mong muốn giành chiến thắng. Tôi không hổ thẹn với lòng mình là được. Cho đối phương thời gian để bình tĩnh nhìn nhận lại có lẽ là giải pháp hoà bình hơn tất cả.

Tôi không cần chiến thắng trong cuộc tranh luận. Tôi chỉ cần họ nghe được thông tin từ phía tôi. Vậy là đủ.

J

Sau mỗi lần như vậy, tâm trí tôi lắng xuống nhiều nhất như tôi từng thấy có lẽ khoảng 72 giờ, rồi mọi thứ lại bừng sáng và hân hoan khi đối phương thoát khỏi tâm trí giận dữ, trở về trạng thái bình ổn của thường nhật và bù đắp lại những vết xước đã gây ra cho tôi. Tôi nhận lời xin lỗi vô hình ấy một cách tự nhiên, không nhắc lại, không trì chiết lại những gì đã xảy ra. Đôi khi, tôi khiến đối phương cảm thấy như đang tạo thêm vài ân huệ. Không sao cả, miễn là tôi biết họ đã vui vẻ và bình ổn trở lại, không còn thấy bức bối trong người nữa.

Dần dà, tôi cảm thấy tâm tư mình nhẹ bẫng. Tôi ít oán thán hơn, ít than thở hơn, ít kêu ca hơn vì những ấm ức thường ngày. Vốn tôi là người nhạy cảm, và chuyện “bán than” là điều diễn ra thường xuyên trước khi tôi thực hành phương pháp này.

Dĩ nhiên, mọi mối quan hệ chẳng thể duy trì một chiều. Sẽ có lúc, thời gian bạn dành cho đối phương để nguôi một cơn giận vô lý là vô thời hạn. Họ không sẵn sàng đối diện với sự thật bạn đã đưa ra. Họ quá sĩ diện vì một điều gì đó mà không thể xuống nước với bạn. Họ chẳng thể bỏ qua cái tôi để tiếp tục mối quan hệ với bạn. Khi đó, mọi thứ sẽ dần trôi vào dĩ vãng, và bạn cũng không cần phải nuối tiếc những dạng quan hệ kiểu vậy.

Tương tự với mọi điều nhỏ nhặt khác trong cuộc sống, khi đột nhiên bạn bị gán những chiếc mác xấu xí không thuộc về mình. Hãy thử hỏi xem “Vì sao lại thế?” và trả lời câu hỏi đó theo cách khách quan nhất bạn có thể nhìn nhận. Sau đó, bắt đầu thực hành thấu hiểu để cảm thông và từ đó lan toả yêu thương.

Biết đâu đấy, một ngày nào đó, bạn cũng sẽ giống như tôi, đủ tĩnh tâm ngồi lại và kể về hành trình riêng của mình, nơi tâm tư bạn chẳng còn mấy xung động của cái tôi vị kỷ.

HN2196,

-J-

Chuyến đi bão táp – lấy thất bại làm dày kinh nghiệm

Chuyến đi bão táp có thể được hiểu là ký sự của Adam Lashinsky về cuộc đời của Travis Kalanick trong giai đoạn khởi nghiệp và thời kỳ đỉnh cao nhưng cũng không kém phần thị phi của Uber cùng những quyết định mang tính bước ngoặt của ông trên chặng đường khởi sự kinh doanh. Cũng giống như đa số các nhà khởi sự khác, Kalanick sở hữu sự ngạo mạn, cứng đầu, gan lì trong mọi tình huống. Ông luôn kiên định một mục tiêu khởi sự xuyên suốt, dù phải bước qua bao nhiêu thất bại. Từ Scour, Red Swoosh đến quãng thời gian dài hoạt động dưới vai trò nhà đầu tư và cố vấn chiến lược, rồi cuối cùng dừng chân tại Uber, ngọn lửa khởi sự trong Kalanick chưa lúc nào ngừng lại. Ông chỉ cần một lý do đủ thuyết phục, mọi kinh nghiệm sẽ được gom lại để làm hành trang bước tiếp.

Thất bại với Scour, thành công đi kèm cay đắng với Red Swoosh, những tích luỹ trong quá trình đánh giá đầu tư, tư vấn khởi sự cho thế hệ doanh nhân mới, tất cả những điều đó đều được Kalanick dùng làm bước đệm để bắt đầu hành trình cùng Uber.

Dĩ nhiên, lần này, không còn là một Kalanic 24 tuổi với những loay hoay nữa mà ở tâm thế chững chạc hơn rất nhiều khi ông từ chối những cơ hội lớn để về với Uber.

Giang sơn dễ đổi, bản tính khó rời, Travis Kalanick có lẽ là một trong những thiên tài tạo lập scandal của làng khởi nghiệp hay như Adam ví là cậu con “hư” của thung lũng Silicon. Ông không lặp lại cùng một thất bại hai lần, nhưng sẽ luôn có những cú “phốt” mới, không lần nào giống lần nào và rất thường xuyên.

Có lẽ vì lý do này mà Kalanick nhanh chóng tạo cảm giác về hình ảnh một nhà khởi sự luôn biết cách đứng dậy sau những thất bại và lấy việc đó làm dày kinh nghiệm cho quá trình điều hành Uber.

Việc Kalanick có thực sự bị hiểu nhầm không không quan trọng. Điều quan trọng qua Chuyến đi bão táp là một tinh thần không sợ thất bại, không biết đầu hàng và luôn kiên định một mục tiêu.

Thất bại không phải một hố đen không thể thoát ra. Nó chỉ là một bước đệm để người gặp thất bại lấy làm nền tảng bước lên, tiếp tục vươn tới những mục tiêu cao hơn. Làm hỏng thì làm lại. Từng sai lầm thì cố gắng không phạm phải lần hai. Từng thua đau thì dũng cảm nhìn nhận nguyên nhân và không lăn vào vết xe đổ thêm lần nữa.

Nghe thì có vẻ dễ, nhưng sau những lần trả giá đắt đỏ thì không phải ai cũng có đủ can đảm tiếp tục bước đi trên những thất bại của mình giống Kalanick. Điều này đòi hỏi một tinh thần thép, đôi khi là một bộ mặt dày và một ý chí xây dựng sự nghiệp bền bỉ.

Trong cuộc sống thường ngày, đối với một nhân viên cổ cồn trắng thông thường, điều này có thể dễ dàng hơn đôi chút. Nhưng nếu không để ý, gần như cũng chẳng ai có thể phát triển được theo đúng nguyện vọng.

  • Mạnh dạn tự nhìn nhận đâu là điều mình đã làm sai, đâu là thất bại của mình. Bạn có hàng vạn lý do để đổ lỗi cho khách hàng, đồng nghiệp, sếp và bất cứ ngoại cảnh nào xung quanh, nhưng lại chẳng đủ dũng cảm để đối diện với một lý do duy nhất dẫn đến thất bại, đó là sai lầm của chính mình.
  • Đối mặt với yếu kém của mình trong thất bại vừa qua, ghi nhớ lại khâu mình đã làm hỏng và tự nhắc bản thân không tắm hai lần trên một dòng sông. Chẳng ai muốn nghĩ mình là một kẻ vô dụng. Bạn cũng vậy. Và đôi khi, sự sĩ diện khiến bạn chẳng thể tin là mình đã mắc một lỗi ngớ ngẩn đến như thế với ngần ấy năm kinh nghiệm.
  • Sẵn sàng nhận lại nhiệm vụ một lần nữa cùng những cam kết mang tính trách nhiệm cao để đảm bảo bạn sẽ không lặp lại thất bại đã từng. Suy cho cùng, công ty không phải của bạn và mọi doanh thu nếu có đều thuộc phần lớn về một ông chủ đầu tư nào đó. Bạn chỉ nhận lương cứng cùng những cơ chế phạt khắc nghiệt được thiết lập để tối ưu chi phí và năng suất trong hệ thống. Vì sao bạn cần đặt trách nhiệm lên vai?

Mọi rào cản đó đều là bức vách ngăn dày dặn khiến cho kinh nghiệm của bạn chẳng thể dạn dày.

Thế nhưng, bạn thấy Kalanick rồi đấy, về bản chất vẫn là một vị CEO đi làm thuê cho những nhà đầu tư và ôm một giấc mộng riêng. Nếu chỉ đơn giản giữ tư duy nhân viên, hẳn ông đã nhanh chóng giải quyết mọi khiếu nại theo cách êm thấm nhất và không phải gây thù chuốc oán với quá nhiều nhà đầu tư như vậy.

Vậy bạn, giấc mộng của bạn là gì? Và hãy chắc rằng, nó cần đủ lớn để vách ngăn giữa bạn và việc đối diện thất bại không còn tồn tại.

HN10620

– J –

You are a mogul – Nắm bắt mọi cơ hội mới khi có thể

You are a Mogul – Chinh phục những điều bất khả là cuốn sách tâm huyết của Tiffany Phạm – cô gái gốc Việt có tên trong danh sách “30 Under 30” về lĩnh vực truyền thông của tạp chí Forbes; “30 phụ nữ dưới 30 có tầm ảnh hưởng nhất” trong lĩnh vực công nghệ của Business Insider, “30 phụ nữ dưới 30 đang thay đổi thế giới” của tạp chí Elle…

Cuốn sách giống như một thiên tự truyện tưởng như bình thường nhưng lại hàm chứa những giá trị sâu sắc mà mỗi cô gái nói riêng cũng như mọi độc giả nói chung đều cần chiêm nghiệm cho chính mình.

Từ năm 14 tuổi, Tiffany đã bắt đầu hành trình thực hiệm đam mê của mình. Dĩ nhiên, phải mất tời 13 năm cô mới có thể cất những bước đi chính thức đầu tiên. Nhưng xuyên suốt hành trình trong 13 năm đó, cô gái Á châu đã không ngừng nắm bắt mọi cơ hội để vươn lên, tích lũy từng thành tựu nhỏ cho riêng mình, chờ ngày thời cơ chín muồi để thực sự khởi nghiệp theo đúng nghĩa.

Từ việc học, việc chọn trường, việc lựa chọn những cơ hội nghề nghiệp thích hợp, hết lòng với mọi đối tác, luôn chủ động tìm kiếm và chớp lấy mọi cơ hội lướt qua tầm tay, suốt chặng đường hơn 10 năm, Tiffany cứ lặng lẽ làm những gì mình yêu thích và cho là đúng đắn, lặng lẽ phát triển như một cô gái công sở bình thường cho đến một ngày, khi trực giác trở nên mạnh mẽ, cô đã quyết định bắt đầu với Mogul – điều cô vẫn ước ao từ ngày niên thiếu.

Thành công luôn là thứ đến sau, nhưng điều đáng để kể và học hỏi trong You are a Mogul chính là tinh thần nắm bắt mọi cơ hội của tác giả trên hành trình chinh phục đam mê. Qua cuốn sách, bạn sẽ nhận ra có những cơ hội tưởng như chẳng liên quan gì, nhưng cuối cùng lại mang tới trái ngọt cho chính đam mê về sau bạn theo đuổi. Kén chọn cơ hội không phải là cách Tiffany làm. Chỉ cần thấy cơ hội phù hợp với bản thân, có thể giúp bản thân học hỏi được nhiều điều, phát triển thêm được nhiều góc cạnh mới, chắc chắn cô sẽ không bỏ qua.

Nắm bắt mọi cơ hội mới – chìa khóa của sự khác biệt giữa ‘thành công’ và ‘mờ nhạt’

Khép lại cuốn sách, độc giả có thể nhận ra điểm khác biệt lớn nhất giữa một cuộc đời ‘mờ nhạt’ và một cuộc sống được cho là ‘thành công’ nằm chính ở chỗ người đó có chủ động nắm bắt các cơ hội mới hay không. Nếu đặt ví dụ cuộc đời bạn là một con đường trải dài với khung cảnh không bao giờ thay đổi dù bạn có đi xa đên đâu, thì việc nắm bắt các cơ hội mới giống như việc bạn luôn để tâm tìm những ngã rẽ, dù không biết khung cảnh mới sẽ ra sao, nhưng chắc chắn sẽ khiến bạn cảm thấy háo hức và phấn chấn hơn rất nhiều việc mãi chỉ nhìn thấy những điều đã cũ.

Nếu ai đó luôn than vãn rằng “Cuộc đời tôi chẳng có gì thú vị” thì thực chất đó là do họ chẳng bao giờ bước ra khỏi vùng an toàn của chính mình và nắm bắt lấy những cơ hội mới vốn dĩ vẫn đang tồn tại xung quanh.

Nếu đột nhiên bạn cảm thấy “Công việc dạo này thật nhàm chán”, hãy tự hỏi ngược lại bản thân xem “Mình có thể làm gì khác biệt hơn trong công việc này?” hay “Đã bao lâu rồi mình không làm thêm gì khác ngoài việc biên chế thường ngày?”.

Thế giới nói chung và cuộc sống của bạn nói riêng vốn không ‘nhạt’ đến thế. Điều nhạt nhẽo duy nhất là sự đứng yên của bạn, sự không chịu nhúc nhích của bạn trong tư duy cũng như hành động. Đa phần chẳng ai muốn làm công việc lặp đi lặp lại cả một đời. Điều đó sẽ nhanh chóng khiến bạn phát ngấy nếu xung quanh không có những việc khác đa dạng hơn để bạn bận rộn thêm. Vấn đề nằm ở chỗ, chẳng ai tự dưng mang điều đó đên cho bạn cả. Chính bạn phải là người đi hỏi han, tìm hiểu và chủ động nhận lấy cơ hội đang treo lửng cho tất-cả-mọi-người đó.

Nắm bắt mọi cơ hội mới để bạn của ngày hôm nay luôn có phần tiến bộ hơn bạn của ngày hôm qua. Chỉ có như vậy, bạn mới cảm thấy cuộc sống của mình không vô nghĩa. Và biết đâu, vào một ngày nào đó sau nhiều năm bền bỉ nắm bắt mọi cơ hội mới khi có thể, bạn lại có được một cuốn tự truyện của riêng mình giống như Tiffany vậy?

HN22520

– J –