Hành trình của Ổi.
Đặc biệt dành cho các mẹ đang nuôi con trong điều kiện có quá nhiều tư duy truyền thống vây quanh.
Đính chính ngay từ đầu là EASY với Tự ngủ tuy là đôi bạn cùng tiến, nhưng tuỳ vào đặc thù của từng gia đình mà có thể 2 bạn này không thể song hành được cùng nhau. Mỗi mẹ có thể có một ưu tiên riêng để cho con làm quen. Như mình thì chỉ ưu tiên EASY để Ổi có nếp sinh hoạt ổn định.
- EASY = Ăn (Eat) – Chơi (Activity) – Ngủ (Sleep) – Mẹ nghỉ (Your time).
- Tự ngủ = luyện cho con cách tự vào giấc, tự chuyển giấc mà không cần ôm ấp, bế ẵm, ru hời.
- Việc #đến_giờthìđi_ngủ với #đến_giờ_thì_tự_ngủ không giống nhau. Đến giờ đi ngủ, có nhiều cách để cho con vào giấc, không nhất thiết phải áp dụng các phương pháp luyện tự ngủ.
- Luyện tự ngủ là cuộc chiến kinh hoàng. Mẹ không nghe được con khóc. Gia đình không đủ không gian độc lập. Cả nhà không ủng hộ… Cùng vô vàn các lý do trên trời dưới biển khác… Thì tốt nhất là không nên thử vì sẽ gây stress cho cả mẹ, cả con và cả nhà.
Giờ thì bắt đầu ạ!
Ngày đầu tiên…
Ổi về với mẹ sau 5 tiếng. Nhiệm vụ chiến lược đầu tiên: #BUTI
Trong 72 giờ đầu sau sinh, em bé vẫn còn nhiều dưỡng chất lấy từ rau rốn của mẹ nên việc ưu tiên chính của bé lúc này là ngủ để hồi sức sau quá trình vượt cạn cùng mẹ.
Thứ đến là dụ con #buti mỗi khi con tỉnh để gọi sữa mẹ về. Việc này cũng giúp con bình tĩnh hơn khi mới tiếp xúc với thế giới, đang tập tành vận hành toàn thể các cơ quan trong cơ thể.
Con cứ thức thì mẹ nên mời #buti ngay, nhớ đổi đều 2 bên để không bị lệch nữa ạ.
Vẫn là những giờ đầu sau sinh, với Ổi là 24 giờ, bụng con còn tương đối nhiều nước ối bị nuốt phải, kể cả sinh thường hay sinh mổ. Vậy nên, nếu con không có vấn đề sức khoẻ đặc biệt, trên 3kg, khoẻ mạnh bình thường thì mẹ bình tĩnh, chưa cần nhồi thêm gì vào bụng con đâu, để con còn tiêu hoá nước ối.
24 giờ đầu Ổi không ăn gì. Ông ngoại lo lắm, nhưng mẹ kiên quyết là kiên quyết, chỉ cho #buti thôi, mà nào đã có sữa về =]].
24 giờ đầu tiên, đừng nhồi con ăn sữa công thức, chỉ cần ti mẹ thôi là đã đủ.
Sau đúng 24 giờ, Ổi làm một pha vòi rồng tống hết nước ối ra ngoài. Kể từ đó, phân xu cũng hết, chuyển sang phân vàng luôn. Bác sĩ với các cô y tá ai cũng trầm trồ.
Đưa hết được nước ối với phân xu ra khỏi người là bụng con rỗng và sạch sẽ rồi. Mẹ vẫn cho #buti trước. #Buti chán đến khó chịu rồi mới cho uống thêm sữa ngoài. Căn bản là mấy ngày đầu sữa chưa về ngay nên con cáu là đúng thôi. Cơ mà không cho ti hẳn thì về sau bye luôn và lúc nào cũng lọ mọ đi vắt hết.
Bật mí là ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội có phòng dịch vụ chuyên chữa tắc tia, kích sữa. Ngày thứ 2 mà mẹ tỉnh táo thì nên xuống đó để được hỗ trợ, tư vấn cách massage gọi sữa về. Đảm bảo sữa về dồi dào ngay. Chi phí lại rẻ hơn dịch vụ ngoài.
Chuyện thực đơn “Làm thế nào để nhiều sữa”
Câu chuyện về việc ngây ngô để bị tức sữa rồi áp xe thì có lẽ ai làm mẹ lần đầu cũng đều can qua. Mình chỉ lưu lại đây danh mục các món mà cứ ăn vào là tự động chảy sữa, lại không béo, không gây tăng cân, tài tình lắm.
Nguyên lý chung: đồ càng nóng, càng lỏng càng kích sữa ra nhanh.
- Canh (có thể nấu nước trong hoặc hầm xương cục cho ít mỡ)
- Canh đu đủ xanh.
- Canh bí đỏ.
- Canh bí xanh.
- Canh rong biển.
- Cơm sốt nóng:
- gạo trắng hoặc gạo lứt tẻ sẽ dễ ăn hơn gạo lứt đỏ
- ăn cho đỡ tụt đường huyết thôi chứ cũng không cần nhồi nhét, canh nóng/ sữa nóng/ nước nóng ra sữa nhiều hơn cơm
- Sữa ông thọ (ưu tiên loại vỉ, tính ra là 5K/cốc sữa, chứ sữa công thức nhẹ nhàng là 20-25K/cốc)
- Uống siêu nhiều nước nóng ấm liên tục.
Cứ thế, ngày nào cũng ăn quay vòng nhiêu đấy thứ trước giờ con #buti để kiếm sữa về. Ổi mất 1 tháng đầu dùng 50 sữa mẹ – 50 sữa công thức. Từ tháng thứ 2, sau khi chữa áp xe ở Sản Hà Nội xong là 100% sữa mẹ.
Giữ niềm tin mình nhiều sữa, luôn tin tưởng cơ thể mình thì mới có đủ sữa cho con được.
Chuyện EASY
EASY là kỹ thuật mới so với thế hệ ông bà Ổi nên việc giải thích thế nào là EASY với ông bà là mình đã từ bỏ ngay khi còn bầu Ổi. Mình chỉ đưa ra vấn đề thế này: Ổi cần được ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ, không ăn vặt, không ngủ vặt.
Mình thống nhất với ông bà khoảng 2-3 giờ cho Ổi ăn 1 lần. Tổng giờ ngủ theo độ tuổi thì bóc trong sách Nuôi con không phải là cuộc chiến (NCKPLCC), dán giữa nhà để ông bà tham khảo.
Bạn nào mà cả nhà không ủng hộ việc theo EASY thì chắc chỉ còn cách gồng lên tự ôm con, tự chăm con, đừng nhờ. Sẽ mệt cả mẹ cả con. Nhưng con mình thì mình quyết! Nổi đoá lên một chút cũng được, để không ai động vào con nữa. Khi đó, mẹ kiên trì theo EASY bằng được thì cả nhà sẽ dần hiểu và thông cảm. Mẹ sẽ cực mệt, xin thưa là vậy. Nhưng trái ngọt sẽ xuất hiện sau khoảng 30 ngày thôi. Mẹ vừa quan sát con, vừa tuân thủ lịch EASY, vừa điều chỉnh theo con một chút cho hợp lý. Mọi chuyện rồi sẽ ổn.
Dĩ nhiên thì, chuyện của Ổi cũng không như là mơ.
Ổi chỉ theo được giờ ăn, không theo được giờ ngủ. Nguyên nhân thì đủ việc giời ơi đất hỡi, dẫn đến cuối cùng đành phải say bye hành trình Tự ngủ là như thế.
Phần E trong EASY với Ổi vốn dĩ không cần rèn. Cái bụng chàng tự động biểu tình khi đến giờ. Trộm vía. Nếu khóc mà chưa đến giờ ăn thì ắt là không phải chàng đói, chỉ là ướt bỉm, muốn bế, buồn ngủ, muốn đi chơi…
2 tháng đầu…
Ổi chủ yếu ngủ.
Cứ 2-3 tiếng chàng dậy ăn 1 lần. Ăn xong lại ngủ. Có những ngày khó ở, chàng không ngủ, chỉ khóc đòi bế. Mình canh giờ cứ đủ 2-3 tiếng thì cho ăn, rồi lại bế. Có ngày liền 12 tiếng. Giờ nghĩ lại thì là do mình hết, chưa tạo cho con được môi trường ngủ phù hợp nên chàng không biết ngủ ra sao. Nợ ngủ ngày một nhiều. Khóc lóc thảm thiết thế cũng phải.
Cũng vì khóc lóc thảm thương nên chàng nghiện luôn việc được bế ẵm, ôm ấp, ru hời. Không trách được. Khi này chàng còn nhẹ, ông bà còn hăng hái. Giờ chàng gần 1 tạ rồi thì chỉ tội mẹ với bà nội vác vai thôi.
Tháng thứ 3…
Ổi tự động 3-4 tiếng dậy ăn 1 lần. Ăn xong thì ngủ, hoặc chơi một lúc rồi gắt ngủ. Nghĩ lại vẫn thấy dại. Đúng ra ăn xong là vào môi trường ngủ luôn thì chàng đã không bị gắt ngủ suốt 6 tháng đầu đời như thế. Nhọc tâm lắm.
Đây cũng là giai đoạn chàng bắt đầu nghiện ti ngủ. Một phần là mùa đông, để nằm cũi một mình thì lạnh, phòng lại không có điều hoà hai chiều nên ấp xuống giường. Thế là thôi. Khỏi cai.
Tháng thứ 4…
Chàng giữ chắc nhịp đúng 4 tiếng dậy ăn 1 lần. EASY với Ổi lúc này thực chất là AESY, tức là chơi chán rồi #buti và ngủ luôn.
Ngủ thì chập chờn tuỳ hôm. Tại mẹ chủ quan nên catnap và ti ngủ trở thành đặc sản với chàng, chuyện ngủ chả có tí nề nếp khoa học nào. Ấy thế mà về quê hay đi đâu ai cũng khen trộm vía bạn này chả quấy nhỉ =]].
Tháng thứ 5…
Đứng trước ngưỡng cửa mẹ đi làm, lấy đâu ra ti ngủ để mà trấn an. Đọc lại bộ NCKPLCC lần nữa rồi quyết định đưa Ổi vào nề nếp.
Thoả hiệp với ti ngủ, chỉ đặt ra một số tiêu chí như thế này:
- Ăn đúng giờ.
- Ngày ngủ đủ nap.
- Tối ngủ xuyên đêm từ 6-7 giờ tối tới 6-7 giờ sáng, không dậy chơi, không mất giấc, chấp nhận hỗ trợ chuyển giấc bằng ti mẹ nếu không thể vỗ nổi.
- Ngủ giường riêng.
Giờ chàng 7 tháng rưỡi, vẫn catnap ngày như cơm bữa. Tối không chuyển giấc được, dài nhất chắc tầm 3 tiếng là phải hỗ trợ. Nếu tính bỏ rẻ 40 phút/giấc thì chàng đang dậy theo kiểu 1 giấc – 2 giấc – 3 giấc – ngủ liền – REM sáng.
Hiện chàng đang cai ti ngủ 2 lần chuyển giấc đầu. Khi nào thành công sẽ cai nốt lần chuyển giấc thứ 3, nhưng kỳ tình ở khung 12 giờ đêm đó là rất dễ thoả hiệp =]]
Kinh nghiệm là…
- Trước khi sinh, mẹ nên lên sẵn lịch E3 cho con. Áp dụng ngay sau khi con chào đời hoặc sau đầy cữ. Dĩ nhiên, sẽ có những ngày phải biến thể 2-2,5 gì đó, nhưng quán triệt ngay từ đầu nền nếp EASY chuẩn thì con đỡ khổ, cả nhà đỡ khổ.
- Ưu điểm của EASY mà các mẹ có thể thấy rõ nhất là con ngủ liền mạch từ 6-7h tối đến 6-7 giờ sáng (có hỗ trợ chuyển giấc)… và mẹ có khung giờ tối dành riêng cho mình khá rõ rệt, đặc biệt là sau 9 giờ tối.
- Con nên ngủ giường/cũi riêng ngay từ đầu. Khi trong viện thì nên nằm nôi từ ngày thứ 2 (mẹ nào không bện thì ngày đầu tiên cũng được) vì ấp nhau ban ngày cũng nhiều, tối không cần thiết phải ấp tiếp cả đêm, để con ngủ cho thoải mái.
- Tự ngủ rèn từ những ngày đầu sẽ dễ hơn là để khi đã có tháng.
- Không nên áp lực quá. Theo EASY nhưng quan trọng hơn là theo con. EASY là để mẹ con hiểu nhau chứ không phải để ép con hay gì cả.
- Cứ thoả hiệp nếu mẹ thấy thoải mái. Theo EASY mà mẹ stress liên tục vài tháng liền thì là đang theo sai cách. Thường chỉ stress vài ngày, vài tuần, cùng lắm là 1 tháng thôi ạ.
Chuyện ăn dặm
Trộm vía phần này không phải rèn nên cũng ít có gì để chia sẻ.
Tháng thứ 4…
Cứ đến giờ cơm là Ổi dậy, dù mới ngủ sâu hay đã ngủ lâu.
Ban đầu là bóc chuối cho mút. Răng thì chưa có nhưng dùng lợi nún lấy nún để. Kết quả là mỗi lần cũng ăn được 1/5 quả chuối tiêu.
Món tiếp theo là hạt sầu riêng còn dính ít cơm sầu. Ổi ngồi vào xe tập đứng, hạt sầu còn ít cơm đặt trên khay ăn. Bốc 1 tay, fail. Bốc 2 tay, fail. Lấy 2 tay ôm về gần ngực, cúi đầu xuống gặm, mission completed!!!
Làm quen với bột loãng, chưa thích lắm.
Tháng thứ 5…
Làm quen với bánh ăn gạo ăn dặm.
Ổi ngồi trên xe tập đứng, bát chống trượt đặt trên khay ăn, bánh gạo ăn dặm (Pigeon) được thả vào bát. Động tác bốc bánh lúc này đã chuyên nghiệp hơn. Bánh dính vào lòng bàn tay thì đút cả tay vào mồm để liếm bánh ra.
Răng hàm dưới lên được 2 chiếc cửa.
Làm quen với bột đặc, nhai gọn gàng không trượt một thìa nào.
Bắt đầu thái độ với bình sữa. Cho ăn ok. Uống nước lọc ok. Uống nước hoa quả ok. Uống sữa… nhất quyết không. Đút sữa bằng thìa thì vật vã mãi mới hết. Mà là sữa mẹ vắt ra chứ không phải sữa công thức. Ấy thế mà vẫn #buti tì tì. Buồn cười.
Tháng thứ 6 giống tháng thứ 5. Tháng thứ 7 giống tháng thứ 6.
Số các đồ tự bốc ăn được ngày một nhiều lên.
Răng đã mọc thêm được 4 chiếc cửa hàm trên.
Sữa mẹ vẫn không chịu ti bình, chỉ #buti trực tiếp thôi.
Quan điểm là KHÔNG ÉP.
Hãy chờ CON SẴN SÀNG.
Chuyện đi chơi
Ổi ra ngoài chơi lúc vừa tròn 2 tháng. Đặt vào xe đẩy, chạy loanh quanh khắp xóm.
Ban đầu thì chàng không ưa cái xe lắm. Nhưng về sau lại ưa trò driff cua, cứ xe chạy nhanh với tổ lái là yên, nằm tận hưởng. Sau dần thành quen. Ngày đi chơi 2 cữ.
Tháng thứ 3, chuyến đi xa đầu tiên: Ba Vì – Phú Thọ.
Tháng thứ 4, lên xe khách về Thanh Hoá, nghỉ dưỡng qua Tết. Lên thành phố chơi 1 chuyến (~50km khứ hổi). Sang ông ngoại 1 chuyến (~80km khứ hồi). Ăn đám cưới đầu tiên.
Tháng thứ 7, chuyến đi xa tiếp theo: Ninh Bình. Đi chơi tẹt ga. Ăn đám cưới thứ 2.
Giờ thì đang Covid…
Đi chơi từ sớm nên trộm vía Ổi tương đối dạn. Ai bế cũng được, miễn không quá… nặng vía. Chàng trai Thiên Bình thân thiện, hoà đồng… đi đâu cũng được hỏi là sao ngoan thế… (vì chàng chỉ khóc lóc thảm thiết ở nhà thôi…)
Còn chuyện gì nữa nhờ? Khi nào nhớ ra sẽ viết tiếp vậy. Giờ tạm lưu lại nhiêu bấy ý để rút kinh nghiệm cho mấy đứa em của Ổi thôi.
Thân thương,
From Ổi thối’s diary with love.
Le Di 