Nhân một ngày trời mưa đẹp và ý tưởng tự dưng ùa về. Cũng là muốn để lại cái gì đó để sau này còn share, đỡ phải nói nhiều mỏi mồm kinh khủng.
Chuyện là vầy. 1 năm trở lại đây, lời khuyên tôi hay đưa ra cho các thành viên của mình là “Hãy luôn tự coi mình là 1 người lãnh đạo công việc dù vị trí trong công việc đó của mình là gì.” Ừ thì cũng có đứa gật, vâng vâng dạ dạ; cũng có đứa hiểu và làm; cũng có đứa chỉ để đấy vì cảm thấy nó đi trái lại với lương tâm và lẽ sống.
Nhìn lại quãng đường tôi đã đi, có thể nói là không mấy êm đềm so với những người bẩm sinh đã có những tố chất tuyệt vời, thì cái tư duy lãnh đạo tồn tại trong tất cả những con người thành đạt mà tôi đã gặp.
Khi nhắc đến “lãnh đạo”…
Mọi người nghĩ: Đó chỉ là việc dành cho những người giỏi, có tài.
Thành viên nghĩ: Đó là việc của những người tham vọng, có mục đích cá nhân trong tổ chức.
TNV nghĩ: Đó là người có nghĩa vụ đáp ứng quyền lợi cho mình, công việc đó thật vĩ mô.
Bố mẹ nghĩ: Mua việc vào người. Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng.
Nhà lãnh đạo nghĩ: Đó là điều tốt cho tất cả mọi người và cho chính mình nếu ai cũng có tư duy lãnh đạo.
Lãnh đạo chỉ dành cho những người giỏi thật sự và có tài.
Đây là câu tôi được nghe nhiều nhất khi nhắc đến lãnh đạo, hay leader như các bạn vẫn nói. Không sai. Lãnh đạo là công việc chỉ dành cho người giỏi thật sự và có tài. Tuy nhiên, nếu để nói về “tư duy lãnh đạo” thì nó dành cho tất cả mọi người.
Về góc độ cá nhân mà nói, tư duy lãnh đạo sẽ giúp bạn có được cái nhìn gọn gàng và đầy đủ hơn trong cuộc sống của chính mình. Nếu coi 1 lô các môn bạn phải học trong kì là những dự án thì nếu mất đi tư duy lãnh đạo, bạn sẽ mãi chỉ chạy theo deadline và chương trình học một cách vô thức. Và đến lúc thi xong cũng chả thể nhớ nổi đã làm những gì trong kì vừa rồi. Rồi bạn sẽ lại như bao người khác, vượt qua 1 kì thi mà bạn mãi chỉ có thể qua 1 lần duy nhất.
Nhà lãnh đạo luôn biết cách sắp xếp những công việc của mình từ những thứ nhỏ nhất như thế. Mỗi giây và mỗi phần công việc họ làm đều có mục đích rõ ràng của nó. Họ luôn dứt điểm được từng thứ một và luân chuyển mọi việc một cách gọn gẽ, nhẹ nhàng và đầy khoa học. Đó là vì họ đã tự cho mình là lãnh đạo trong mớ công việc, dự án của chính mình. Và đây là điều hiển nhiên mà ai cũng có thể làm được. Bạn cũng vậy. Tôi cũng vậy. Không thể bắt người khác sống hộ mình được.
Đứng trong tổ chức, đa phần mọi người đều có tâm lý thở phào khi có người đứng lên nhận làm nhóm trưởng. Tôi cũng không ngoại lệ. Việc đứng mũi chịu sào một cái gì đó luôn làm tôi cảm thấy bất an. Tôi luôn có xu hướng nhường vị trí lãnh đạo cho một bạn tôi thân, quen và hiền hiền một chút để dễ được lòng mọi người. Tôi hiểu cái cảm giác khó chịu khi phải làm một việc bạn không hề thích dù cho nếu bạn làm thì mọi thứ sẽ tốt hơn. Và bạn hoàn toàn có quyền từ chối những sự tiến cử nếu bạn không thích. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở sự từ chối vì bất cứ lí do bạn có thể nghĩ ra, rồi cứ để mọi chuyện muốn ra sao thì ra, thì đó, lại không phải cách mà tôi muốn bạn làm. Đó là con đường sẽ vùi lấp, chôn sâu hay thậm chí giết chết tài năng của bạn khi bạn còn chưa kịp biết đến sự tồn tại của nó.
Không phải ngẫu nhiên mà người ta luôn phân biệt giữa “lãnh đạo” và “lãnh đạo ngầm”. Việc bạn từ chối vị trí “lãnh đạo” không có nghĩa là bạn giũ bỏ mọi trách nhiệm với công việc và với nhóm của mình. Điều đó chỉ nên được hiểu là bạn cảm thấy mình không đủ sức, không đủ tự tin, không đủ bản lĩnh để chịu trách nhiệm cho công việc bạn đang làm hay tổ chức bạn đang tham gia. Để làm tốt được công việc, hãy trở thành nhà lãnh đạo ngầm trong tổ chức hoặc nhóm của mình. Quyết định này sẽ giúp bạn có một cái nhìn tổng quan về toàn bộ công việc mà bạn đang làm. Nó không chỉ giúp bạn hiểu rõ công việc chung hơn mà còn giúp bạn hoàn thành tốt công việc riêng của mình để cái chung có kết quả mà bạn mong đợi.
Ví dụ rõ ràng nhất là trong 1 dự án, các nhóm thường được chia theo hướng Nhân sự, Truyền Thông, Đối ngoại, Sự kiện. Một điều mà tôi nhận thấy được là các bạn hoạt động trong nhóm Nhân sự thường sẽ là lực lượng chủ chốt và luôn học hỏi được nhiều hơn các nhóm khác. Đơn giản vì nếu các bạn làm nhân sự không nắm bắt được nội dung công việc chung của dự án cũng như công việc riêng của từng ban; không theo sát được các tiến độ; không nắm bắt được tinh thần của thành viên thì sẽ chẳng thể làm tốt công việc của mình. Chính trong cái nỗ lực của đội nhân sự để hoàn thành nhiệm vụ của mình đã vô hình chung biến các bạn thành những nhà lãnh đạo ngầm trong dự án mà bản thân các bạn nhiều khi cũng không nhận ra. Đó cũng là lí do vì sao người làm nhân sự trong các dự án hay trong các tổ chức, công ty đều chỉ cần ít nhưng phải thật sự chất.
Ngay với việc học trên trường cũng vậy. Phương pháp học mới trong thời gian gần đây lấy người học làm trung tâm dẫn đến hệ lụy là các bạn phải làm bài tập nhóm rất nhiều. Điều này sẽ tạo cho bạn 1 không gian tiếp thu kiến thức mở hơn và nhiều chiều hơn nhưng cũng thật tệ khi điểm của bạn sẽ phải phụ thuộc vào những người còn lại trong nhóm và nhiều khi rất điêu đứng vì những cái chết rất oan trên bục thuyết trình. Rất dễ dàng cho bạn để tìm lấy được 1 lí do hay 1 ai đó để đổ tại cho cái sự điểm bất thành. Cũng không sai. Bạn đã làm tốt hết phần việc của mình rồi, tại cái đứa đấy nó không chịu chuẩn bị đấy chứ. Tại nó cả. Nhưng, nếu cùng nhìn lại cả 1 quá trình nhóm bạn làm việc và hoàn thiện bài tập thì bạn hoàn toàn có thể ngăn cho mọi thứ không như ý kiểu vớ vẩn như vậy xảy ra. Tất cả những gì bạn cần làm là chiếm thế chủ động ngay từ đầu.
Nếu đủ tự tin, bạn có thể xung phong làm trưởng nhóm. Hành động này sẽ giúp bạn lái được toàn bộ bài làm theo hướng bạn muốn và tin là có thể đạt được điểm cao. Tiếng nói của bạn lúc này có trọng lượng hơn và chỉ cần thêm 1 chút mềm mỏng, bạn có thể tạo động lực khá lớn cho cả nhóm hào hứng với công việc làm bài này.
Tuy nhiên, con số này khá ít. Đa phần các bạn sẽ e dè hoặc ngại trách nhiệm. Cái này nhiều khi cũng không trách các bạn được. Bạn còn công việc làm thêm. Bạn đã làm trưởng nhóm nhiều nhóm khác rồi. Bạn còn tham gia hoạt động… Vô vàn các lý do trên trời dưới biển khác khiến bạn ngại vác thêm trách nhiệm vào người. Bạn hoàn toàn có quyền làm vậy. Nhưng điều quan trọng tôi muốn nói là để nhóm bạn thành công và cứu vãn cho cái bảng điểm của bạn thì đừng chỉ dừng lại ở đó. Vai trò “tư duy lãnh đạo” của bạn sẽ nằm ở các hành động rất nhỏ như: thường xuyên theo dõi tiến độ làm bài của nhóm, thúc giục nhóm trưởng khi đến deadline và khi có công việc bị chậm, lỗi,… giữ liên lạc thường xuyên với các bạn trong nhóm để tạo tinh thần và bám sát công việc của các bạn xem có phù hợp với những gì mình làm không? có đúng hướng với những gì mình muốn không? có bị lạc đề cô cho không?… Đây là cách mà tôi hay dùng để đối phó với cái sự lười sóng gió của mình mà vẫn kiểm soát được công việc theo ý muốn để vượt qua được 2 năm cuối đầy chông gai.
Tương tự với các công việc khác, nếu bạn có “tư duy lãnh đạo” thì công việc sẽ phần nào trôi chảy đi rất nhiều.
TƯ DUY LÃNH ĐẠO LÀ CÁI MÀ TẤT CẢ MỌI NGƯỜI ĐỀU NÊN CÓ.
Lãnh đạo là công việc vĩ mô của những người tham vọng và có mục đích cá nhân trong tổ chức.
Phần này tôi muốn nói nhiều với các thành viên trong 350 nhiều hơn. Bạn có thể không cần đọc nó vì đoạn này bắt đầu không liên quan lắm đến những cái chung như ở trên nữa.
Chuyện.
2009
– Ở đây có em nào đang tham gia các CLB khác ở trường mình?
Rất nhiều bạn giơ tay với rất nhiều cái tên quen thuộc: MAC, TEC, HRC, YRC, CFE, EC,… và đa phần đều phát biểu theo dạng combo chứ ít bạn nào chỉ nói 1 câu lạc bộ cả. Nói chung là hệ thống TNV của Đoàn, đặc biệt là Ban Tình Nguyện năm đó khá bá đạo mà đa phần bây giờ toàn thành chủ tịch và trưởng ban các nơi rồi.
– Ừ. Anh rất mừng vì các em tích cực tham gia các CLB như thế. Tuy nhiên, anh nghĩ sớm muộn gì các em cũng nên chọn cho mình một nơi để phát triển thôi. Khi hoạt động trong 1 tổ chức, các em nên cố gắng phát triển để đạt được 1 vị trí nhất định. Đừng nên hoạt động dàn trải quá để rồi 3 năm trôi qua mà vẫn chả là gì trong tất cả các CLB các em tham gia.
2012
Trong một tổ chức, sau khâu tuyển dụng, nếu người làm nhân sự không thực hiện tốt khâu đãi ngộ thì chất xám sẽ tự chảy ra ngoài. Đãi ngộ không chỉ dừng ở lương, thưởng mà còn thể hiện ở nhiều mặt khác như đào tạo, định hướng phát triển, lộ trình công danh… Một người làm nhân sự tốt là người có thể cho nhân viên của họ thấy một lộ trình công danh tốt khi vào làm cho tổ chức cũng như sau khi bị sa thải.
Có một câu chuyện thú vị về một anh chàng sửa điều hòa. Tuy nhiên, do tay nghề có hạn nên anh ta luôn bị khách hàng phàn nàn về chất lượng sửa chữa, lắp đặt. Nhận được những phản hồi đó, vị giám đốc nhân sự của công ty gọi anh ta lên và nói: “Với điều kiện của cậu, nếu cậu cứ tiếp tục làm việc trong công ty, cậu sẽ chẳng bao giờ đáp ứng được yêu cầu của công ty cả. Tôi nghĩ câu có thể mở 1 cửa hàng kinh doanh nhỏ chuyên sửa chữa điện lạnh thì sẽ phù hợp hơn. Như vậy, với những đơn hàng nhỏ, công ty có thể giới thiệu sang cho cửa hàng cậu để tránh những hợp đồng manh mún. Cậu thấy thế nào?”. Anh chàng mắt sáng bừng khi thấy cơ hội kinh doanh và đồng ý xin thôi việc để mở cửa hàng. Và đúng như lời hứa, vị giám đốc này thường xuyên chuyển những đơn hàng quá nhỏ với công ty cho anh ta.
Thực.
Qua mấy dòng kể lể ở trên, chắc mấy đứa cũng hiểu là chị muốn nói gì. Qua 3 năm, giờ đã là sang năm thứ 4 rồi, tư tưởng vẫn không hề thay đổi đúng không? Khi làm bất cứ điều gì, nếu vạch rõ được con đường đi của mình, trong ngắn hạn hay dài hạn, thì cũng giúp các em đỡ áp lực hơn và bước đi vững vàng hơn. Hoạt động trong tổ chức cũng vậy, nếu không có một cái đích để vươn tới, 1 vị trí để khẳng định, dù ngầm định hay chính thống, thì các em sẽ mãi chỉ mờ nhạt trong tổ chức và tự đào thải mình.
Chị đã từng nói với Diệu, tham vọng không phải là cái xấu trong tổ chức. Em không tham vọng gì thì em cũng chả có động lực để phấn đấu. Chị cũng đã hỏi Diệu là: “Em có quyết tâm với cái ghế trưởng Ban Tổ Chức không? Nếu thật sự tham vọng muốn làm gì đó thì chị sẽ hướng dẫn và trải đường cho em.” Từ sau cái gật đầu ngập ngừng hôm đấy thì đến bây giờ chị thấy Diệu thay đổi rất nhiều và tích cực.
Với thế hệ F3 cũng vậy, việc bọn em ham muốn những vị trí cấp cao trong CLB không phải là cái xấu. Đẻ ra những vị trí đó cũng là để các em phấn đấu đạt được. Chỉ cần các em ngỏ ý, anh chị sẵn sàng hướng dẫn cho mấy đứa như đã từng làm với F2. Và đó cũng là một phần điểm xuyết không chỉ trong CV của các em mà còn để sau này mỗi khi quay lại CLB, các thế hệ về sau sẽ nhớ đến mình như một huyền thoại, trong 1 mảng nào đó.
Đó là xét về góc độ CLB có thể làm gì cho mỗi cá nhân.
Còn một dạng nữa mà chị khuyến khích nên phấn đấu lên cao hơn nữa hoặc khẳng định rõ vai trò của mình trong tổ chức hơn nữa, đó là các bạn có ý tưởng cải thiện, phát triển CLB và tin là nó sẽ thành công.
Không phải ngẫu nhiên mà các em có thể áp đặt ý chí của mình cho toàn bộ hệ thống mà chỉ ở vị trí thành viên, trừ khi bạn ý là một bậc thầy trong việc thu phục lòng người. Điều kiện tiên quyết để những ý tưởng của các em có đi vào hiện thực nhanh nhất là em có vị trí, vai trò nhất định trong CLB hoặc chơi thân và thuyết phục được những con người có tiếng nói trong CLB. Cái vế thứ 2 có vẻ dễ dàng hơn nhưng hiệu quả của vế này thường thấp và bản thân những người đó họ cũng có ý chí và quan điểm riêng của họ. Vậy nên, khi nhìn thấy con đường có thể dẫn tổ chức thoát ra khỏi bế tắc thì hãy nhắm đến những vị trí có tiếng nói để biến ý tưởng thành hiện thực một cách nhanh chóng và toàn diện.
Những lúc như trên là lúc các em cần phát huy “tư duy lãnh đạo”. Việc bản thân mỗi bạn chủ động bao quát công việc trước tiên là của ban mình, sau là của CLB sẽ giúp các em nắm bắt nhanh công việc, năng động hơn và chắc chắn hơn trong các công việc cụ thể mình được giao, cũng là cách giúp các em tiến nhanh hơn, được đánh giá cao hơn và được các bạn tin tưởng hơn. Con đường công danh trong CLB cũng dễ dàng hơn rất nhiều để các em có thể sớm thực hiện cái mà mình tin tưởng có thể đóng góp, phát triển tổ chức. Và nếu các em chọn vế 2 như ở trên thì lòng tin em chiếm được cũng sẽ tạo cơ sở vững chắc hơn để các em thuyết phục Ban Chủ Nhiệm thay đổi và thực hiện ý tưởng của mình.
Lãnh đạo không chỉ là công việc vĩ mô của những người tham vọng cá nhân trong tổ chức. Đó là công việc mà những người thực sự gắn bó và muốn phát triển tổ chức cần phải đặt mục tiêu để vươn tới.
Dĩ nhiên là với các bạn vẫn muốn cố hữu theo ý nghĩ cũ thì cũng nên xác định rõ xem mình hoạt động trong tổ chức để làm gì? Có như vậy thì khi tham gia hoạt động mới có thể có hứng khởi được. Tham gia cho vui, làm để lấy kinh nghiệm, hoạt động để đóng góp, muốn mở rộng quan hệ, tìm người yêu, tìm gia sư,… tất cả đều được cho là mục đích nhé, và hãy lấy nó để làm động lực hoạt động và chọn công việc phù hợp. Ví như mục đích là cho vui ấy, thì chọn hoạt động và công việc nào làm mà cảm thấy vui ý thì mới có động lực làm được đúng không? Chứ cứ để bị phân công vào cái mảng mình làm mà không thấy vui thì sớm muộn cũng bỏ thôi vì mục đích không đạt được, trừ khi các em có thể suy nghĩ là và lột xác để cống hiến thì đó lại là 1 câu chuyện khác.
Nói quá dài rồi, và có lẽ cũng đủ để dùng về sau. Chị rất mong mấy đứa có thể nhìn lại chính mình để còn chỉnh đốn lại trước khi chào F4 nhập môn nữa nhé. Yêu lắm mới ngồi viết mệt như này đấy. Còn nợ vài cái note về cách học và cách chọn môn nữa nhỉ. Chờ đấy. Thấm xong đi rồi viết tiếp 😉
HN1912
10:36
Jessy
Le Di 