Author: jessaminetran

“Làm người cần học cách tha thứ và chấp nhận” – Sự vị tha – một trong những bài học vỡ lòng đầu đời của biết bao nhiêu trang giấy trắng, cũng là bài học lớn nhất tôi lĩnh hội được sau hơn 20 năm chứng kiến cách sống, cách làm, cách nghĩ của bố.

Chưa một lần roi vọt dù tôi có láo đến thế nào.

Chưa một lần than vãn dù nuôi tôi từ lúc lọt lòng có khổ sở ra sao.

Dù trách móc lên trời thì cũng nhẫn nhịn nuôi 2 đứa tôi khôn lớn.

Dù đặt cược cả gia tài cho 1 đứa ngỗ nghịch như tôi cũng cam lòng.

Những giờ cơm với tôi luôn là 1 cực hình khi phải đắm chìm trong những lời thuyết giảng, những câu chuyện chính trị vốn tôi không bao giờ quan tâm, những lời ôn nghèo kể khổ thường bắt đầu bằng câu “Ngày xưa, hồi bằng tuổi chúng mày,…”. Nhưng rồi tôi vẫn luôn ngồi lại đến cuối bữa, chờ đợi… vì tôi biết sau những điều chả mấy liên quan đó, kiểu gì ông cũng sẽ lan man sang vài câu chuyện đời thường tại huyện, thứ luôn làm tôi nể phục sau mỗi lần lĩnh giáo.

Câu chuyện về anh công nhân nghèo mất xe đạp và gã đại gia bị trộm mất ô tô.

Cậu chuyện về anh lính trẻ bỡ ngỡ vào ngành ngồi nghe định hướng.

Câu chuyện về những mảnh đời cùng quẫn sa ngã vào dòng đời tối tăm, vẩn đục.

Câu chuyện về sự cảm thông cho tất cả những ngang trái, lầm lỗi đó.

Tất cả sự vị tha, lòng trắc ẩn trong tôi được ông khơi dậy từ những mảnh ghép đời thường ấy. Và tôi hiểu tôi có thể cảm thông cho tất cả những số phận ngang trái nhất dù tôi có bị tổn thương như thế nào.

Câu chuyện lắng dần khi tôi bắt đầu quen với cách sống đó, nhòa dần đi những nét cá tính, khác biệt cần có để nổi bật giữa đám đông. Sự vị tha, cân bằng trong tôi chỉ có thể xoa dịu những nỗi đau nhất thời, lúc người ta tìm đến tôi trong vô vọng, để khi rời đi với một sự giải thoát, người ta cũng chẳng màng ngoái lại đối diện với thứ vừa trút bỏ. Và rồi tôi nhận ra mình đang quá ích kỷ với bản thân khi cứ cố giữ cái hình ảnh ôn hòa như vậy rồi tự mang sầu bi thiên hạ đổ lên người… Tôi bắt đầu tự hỏi: Ích kỷ – Vị tha, thực ra ranh giới có còn?

Năm đó là cái năm tôi gặp nhiều câu chuyện trái ngang nhất, khiến lòng tin về sự vị tha trong tôi lung lay. Tôi suy nghĩ rất nhiều và không hiểu nổi tại sao con người ta lại có hứng thú đâm vào đường cùng đến thế.

Tôi gặp một cô bé lớp 12 xinh xắn, duyên dáng, nhìn rất giống Việt Trinh. Cô bé sống trong đùm bọc của mẹ, được cưng nựng như công chúa vậy. 12 năm ăn học, vài giờ thi ngỡ ngàng khiến cô bé đó long đong chuyện học hành mãi mấy năm sau đó. Cô bé viết cho tôi khá nhiều về những cuộc tình ở ngôi trường cao đẳng ở một tỉnh nào đó. Đa số đều là chuyện tình buồn và thường chia tay vì không dám đối diện với gia đình “anh ấy”. Thư qua thư lại với khá nhiều lời khuyên nhưng hình như cô bé ấy cũng không màng. Lí do thường xuyên tôi nhận được luôn là: “Mẹ em bảo không biết làm việc nhà thì kiếm tiền thuê ô sin chứ gì mà  phải gay gắt thế. Nên là em cũng chẳng thèm”. Cô bé cũng không còn liên lạc nhiều với tôi sau những lần như thế, cho đến ngày ra trường, tôi nhận được tin cô bé lên xe hoa theo một anh đại gia nào đó ở quê nhà, giọng điệu có vẻ sung sướng lắm. Nghĩ cũng mừng, cuối cùng cô tiểu thư tay chưa từng động việc này cũng đã có nơi có chốn trong sự ngạc nhiên của mọi người. Mấy tháng sau, cô bé liên lạc lại với tôi trong tâm trạng u ám với sự xích mích không để đâu cho hết với mẹ chồng vì lí do muôn thuở kể trên. Rồi tôi tự hỏi, liệu cái sự vị tha, bao dung của người mẹ khi nuôi đứa con một này có phải là quá ích kỷ cho chính cuộc đời cô bé hay không?

Cũng năm đó tôi gặp 1 người chị đang hạnh phúc với một mối tình lãng mạn. Vốn là thanh mai trúc mã nên tôi rất ưng ý cặp đôi này. 3 năm yêu nhau, thời gian đủ dài cho những biến động không lường. Nghiễm tưởng đôi trẻ có thể đủ hiểu nhau để tiến đến hôn nhân như hai nhà đã định ước. Nhưng rồi sóng gió cũng từ năm ấy. Biến cố lớn đến với anh khiến công việc, tiền của tiêu biến sạch. Anh trở nên bi quan và hay cáu gắt, luôn tìm thú vui bên ngoài, bỏ bê chị trong mọi việc. Rất nhiều lần, chị khóc lên khóc xuống không biết phải làm sao. Chúng tôi khuyên chị nhiều, nên chia tay đi để tập trung vào công việc. Nhưng tất cả những gì chị làm là tha thứ và chấp nhận. Ngày cưới chị, tôi gần như muốn xé phăng tấm thiệp cưới vì không hiểu sao chị có thể đủ nhẫn nại lấy 1 con người như thế. Tôi lo lắng và ái ngại cho chị phần nào. Suốt một năm sau đó, chị sống trong đánh đập, ruồng rẫy, miệt thị của một người chồng say xỉn. Nhìn cảnh mẹ con nheo nhắt bị đuổi ngoài cửa mà tôi không đành lòng. Một lần nữa, tôi lại càng không rõ cái vị tha của chị có phải quá ích kỉ với chị và những đứa con của chính mình?

Câu hỏi lớn đến với tôi, có khi nào, việc tha thứ quá nhiều cho người mình yêu lại chính là sự ích kỷ của bản thân với người đó, khi không cho họ cơ hội để thay đổi, để rẽ sang 1 con đường mới, để tìm thấy 1 họ tốt đẹp hơn?

Ranh giới có lẽ chưa từng tồn tại. Vấn đề là có đủ tinh tế để biết lúc nào nên nhích sang bên nào chút thôi, bởi sự tha thứ nếu không dùng đúng lúc cũng có thể làm hại cả một đời người, nhưng nếu chỉ biết trách cứ lỗi lầm của người khác mà quên mất sự bao dung cũng chỉ biến mình thành kẻ cô độc.

Vị tha – Ích kỷ. Rất khó để hiểu đúng, chọn đúng & làm đúng những gì nên làm cho câu chuyện. Tình cảm, cái tôi luôn là thứ làm mờ lí trí, đẩy con người ta đi hết từ bi kịch này sang bi kịch khác, để có những cuộc đời mãi không thể cứu vãn được.

Câu hỏi có lẽ sẽ để mở… Vì vốn không biết nên kết như nào… Tùy cảm nhận & lựa chọn… Có lẽ thiếu đâu sẽ phải bù đắp đó… Giống như 1 đứa như mình đang học dần cách ích kỷ cho bản thân…

HN 12313

00:16

Jessy

Người ta nói để đi nhanh, bạn nên bước đi 1 mình, nhưng để đi xa, bạn cần đồng hành cùng với nhiều người. Một định lý hết sức dễ hiểu, đủ chủ ngữ, vị ngữ và đủ ý diễn đạt. Tuy nhiên, đôi lúc bản thân mình vẫn cảm thấy rất mâu thuẫn với câu nói này, vì điều khó khăn nhất không phải là vấn đề có nên đồng hành hay không mà là việc xác định rõ mục đích của bản thân là muốn đi nhanh hay đi xa.

Học nhóm

Kì trước cũng như kì này. Mình bắt đầu rơi vào thảm cảnh của các bạn ở các khoa khác: Môn nào cũng thuyết trình và bài tập nhóm, và đã được thực mục sở thị mọi hỉ nộ ái ố trong cảnh học nhóm và làm việc nhóm của các bạn. Đa phần các nhóm rơi vào tình trạng giống nhau theo kiểu cha chung không ai khóc. Thành viên không liên lạc được. Liên lạc được rồi thì đùn đẩy việc làm nhóm trưởng. Có nhóm trưởng rồi thì thành viên sinh ra ỷ lại và trì trệ. Và điều tất nhiên xảy đến là nhóm trưởng sẽ đứng giữa 2 lựa chọn: 1 mình làm tất cả các công việc – đi nhanh (đa phần các nhóm chọn cách này) hoặc cố gắng thúc đẩy, động viên, lên tinh thần cho các bạn trong nhóm làm việc tốt hơn – đi xa. Không đặt nặng vấn đề về điểm trác vì nó còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Điều rõ ràng nhất có thể nhận ra là các bạn chọn cách 2 phối hợp rất ăn ý trong buổi thuyết trình, không khí nhóm cũng sôi động, thoải mái, vui vẻ hơn các nhóm chọn hướng đi số 1.

Trong 1 sự kiện.

Nhiều lúc bản thân người điều phối hay các trưởng nhóm cũng luôn đặt mình trước câu hỏi muốn “đi nhanh”  hay “đi xa”. Vì để lên được 1 vị trí như thế, đa phần các bạn đều có thể tự làm hết mọi việc trong phạm vi phụ trách. Việc quyết định “đi xa” với họ chỉ để phục vụ cho việc tạo nền móng phát triển sau này mà bản thân họ cũng chả được lợi ích gì nhiều cho lắm. Ví dụ đơn giản như trong 1 nhóm thiết kế sản phẩm, trưởng nhóm rất giỏi design và sử dụng các công cụ hỗ trợ. Thành viên nhóm chưa thực sự thành thạo trong công việc. Khối lượng công việc nhiều. Deadline chặt. Người trưởng nhóm này hoàn toàn có quyền tự thiết kế tất cả các sản phẩm theo yêu cầu. Tuy nhiên, nếu quyết định đó được lặp đi lặp lại nhiều lần thì sớm muộn người trưởng nhóm cũng sẽ kiệt sức với óc sáng tạo và khả năng của mình, trong khi đội ngũ kế cận sẽ hoàn toàn không có.

Với 1 tổ chức.

 Có lẽ vấn đề này sẽ rõ ràng hơn rất nhiều. Nhiều CLB phát triển rất nhanh chóng trong 1 đến 2 năm đầu hoạt động với 1 đội ngũ điều phối giỏi, quy tụ từ nhiều nguồn. Họ nổi lên nhanh đến mức có thể trở thành hình mẫu lý tưởng cho các tổ chức đang nhen nhóm thành lập. Tuy nhiên thì cái core team ăn ý này cũng chỉ đủ sức cống hiến trong 1 – 2 năm đó rồi ra đi tìm hướng phát triển cá nhân riêng, để lại đằng sau 1 núi hệ lụy khôn lường. Thành viên rã đám vì người kế cận không đủ năng lực. Đội ngũ kế cận cũng nản chí không kém khi không thể làm việc, hợp tác cùng nhau. Vậy là mâu thuẫn. Vậy là tổ chức chìm nghỉm sau “1 phút huy hoàng”.

Cộng đồng

Trong 1 cộng đồng cũng vậy thôi. Việc đi nhanh hay đi xa trong việc phát triển 1 lĩnh vực cũng là lựa chọn khó. Ngoại Thương tính đến giờ đã hơn 30 CLB. Mỗi cái 1 định hướng phát triển. Mỗi cái 1 sứ mệnh này nọ. Mỗi khoa 1 CLB. Mỗi ngành 1 CLB. Nói chung là lung tung hết cả. Đếm trên đầu ngón tay thì chỉ có 5-6 CLB là tồn tại và phát triển theo đúng nghĩa. Có thể coi là những đại gia lớn thống trị phong trào của Ngoại Thương. Nhưng tính đi tính lại thì tầm ảnh hưởng vẫn chỉ trong quy mô hơn 1ha của trường. Chả đi đâu xa hơn được là mấy. Trong khi đã có “anh lớn” tuyên bố rằng sứ mệnh của  mình là mở rộng tầm ảnh hưởng ra toàn miền Bắc, Việt Nam và Đông Nam Á.

Vấn đề là ở chỗ, chưa ai biết cách đi xa, hoặc có biết cũng chỉ để đó vì phải đánh đổi nhiều cái mà họ không muốn.

Việc quyết định đồng hành hay không là vấn đề rất khó. Con gà tức nhau tiếng gáy. Người ta giỏi thì mình cũng giỏi. Có gì hơn nhau mà phải bắt tay với chả hợp tác. Bạn có tổ chức. Tôi cũng có tổ chức. Chúng ta chung mục tiêu. Nhưng căm nhau ở cái thái độ. Thôi thì đường ai nấy đi xem mèo nào cắn mỉu nào. Bạn có ý tưởng. Tôi có ý tưởng. Suy nghĩ của chúng ta giống nhau. Nhưng tôi thích nó là của riêng tôi, bạn cũng muốn nó là của riêng bạn. Vậy để xem ai nhanh chân chiếm lĩnh thị trường trước. Đó là những dòng suy nghĩ luôn thường trực ở mọi lúc, mọi nơi, mọi môi trường, khi mà “chúng ta giỏi như nhau” nhưng “chúng ta không thích nhau” dù “mục đích chúng ta giống hệt nhau”.

Cái tôi

Rồi. Quay trở lại cái vấn đề bức bối trên. Cậu chuyện đang được đặt cạnh 1 cái “tôi” to đùng của giới trẻ hiện nay nói chung, cũng như những thủ lĩnh trẻ nói riêng. Cái tôi cá nhân, cái tôi tập thể, cái tôi tổ chức,… trở thành 1 cái bóng quá lớn, 1 bức thành giếng vô hình, khiến cho những con ếch đáng thương cứ tự hào cho là mình vĩ đại (mượn tạm ý từ 1 người anh đi trước). Trở thành 1 thủ lĩnh, đa phần các bạn trong thời gian đầu sẽ có tâm lý vỗ ngực tự hào mình giỏi, cảm thấy mình đang đứng trên đỉnh vinh quang với những lời mây gió tán tụng xung quanh. Và hầu hết mọi chuyện dừng ở đấy. Họ thỏa mãn với đỉnh đồi của mình và cố gắng trồng nhiều cây cho nó cao lên, to ra. Chỉ có 1 số ít nhận ra được rằng họ chỉ đang đứng trên đỉnh của 1 trong vô số ngọn đồi khác xung quanh 1 đỉnh núi cao hơn, và nếu tất cả những con người đang thống trị từng đỉnh đồi riêng rẽ đó biết hợp sức lại thì họ hoàn toàn có thể chinh phục được đỉnh núi kia. Ừ. Nhưng số đông thì vẫn là số đông. Kết cục là họ đều chọn việc ngồi trên đỉnh đồi để hóng gió cho tới khi cảm lạnh thay vì việc tự thử thách, rèn luyện bản thân để chinh phục đỉnh cao hơn.

Cái tôi là 1 thứ tốt để khẳng định bản thân và tạo dấu ấn riêng cho mỗi người trong xã hội. Nó giúp cho mọi người biết bạn là ai? bạn như thế nào? Nhưng 1 khi cái tôi trở nên quá lớn thì mọi chuyện lại khác. Bạn sẽ tự cô lập mình với môi trường xung quanh, tự tách mình ra khỏi thế giới, tự cắt đứt mọi cơ hội phát triển của ban thân cũng như của những người đang trông chờ vào bạn.

Là thủ lĩnh của 1 tổ chức, mình tin rằng ai cũng muốn chọn hướng đi xa và phát triển bền vững, hơn là lối đi nhanh chớp nhoáng. Nhưng để thực hiện được mong muốn đó, bạn cần biết điều tiết cái tôi của mình vì hướng đi chung, vì mục đích chung của cộng đồng. Không ai là nhất và là số một. Học hỏi, chia sẻ và hợp tác sẽ tạo một nền móng phát triển vững chắc hơn là cạnh tranh, ganh đua hay thậm chí sát phạt, vùi dập.

Đặt cái tôi sang 1 bên. Chân thành. Thiện chí. Quyết tâm. Bạn sẽ nhảy ra khỏi được cái giếng của chính mình.

HN, 28/12/2012

Jessy